Voorkom dwaling bij wijziging huwelijkse voorwaarden

Printvriendelijke versie

In veel huwelijkse voorwaarden is een periodiek verrekenbeding opgenomen voor overgespaarde (niet gebruikte) inkomsten. Na verloop van tijd kan de behoefte ontstaan om de huwelijkse voorwaarden aan te passen en een finaal rekenbeding bij overlijden toe te voegen. Dat is fiscaal gunstig voor de langstlevende partner. Wat zijn de valkuilen?

Soms worden naast toevoeging van het finaal rekenbeding bij overlijden ook nog andere onderwerpen nader gedefinieerd, zoals het inkomensbegrip. En, tegelijkertijd met aanpassing van de huwelijkse voorwaarden kan dan ook een vaststellingsovereenkomst aan de orde zijn. De vaststellingsovereenkomst wordt bijvoorbeeld gebruikt om vast te leggen dat de op grond van het finaal verrekenbeding bevoordeelde partner geen recht heeft op een verrekenvordering over het verleden. Concreet betekent dit dat de nu bevoordeelde echtgenote niet deelt in de winsten die de echtgenoot in zijn BV heeft behaald.

Echtscheiding gooit roet in het eten
Wat nu als het huwelijk niet eindigt in overlijden maar in echtscheiding? Uit de jurisprudentie blijkt dat de echtgenote in dit voorbeeld een goede kans op succes heeft als zij op grond van dwaling vernietiging van de nieuwe huwelijkse voorwaarden en de vaststellingsovereenkomst vordert. Herziening van het inkomensbegrip waarbij de ondernemende partner de winsten niet hoeft te verrekenen met zijn echtgenote is een verslechtering van de positie van de echtgenote. Immers, niet langer vallen alle inkomsten onder het inkomensbegrip waar dat voor de aanpassing wel het geval was.
De nadelen voor de echtgenote bij echtscheiding wegen niet op tegen de voordelen bij overlijden. Dergelijke huwelijkse voorwaarden zijn daarom vernietigbaar.

Het feit dat de echtgenote in de vaststellingovereenkomst haar recht op verrekening van de ondernemingswinst prijsgeeft, betekent niet dat zij die rechten nooit heeft gehad. Zij zou ten tijde van aanpassing van de huwelijkse voorwaarden recht hebben op de helft van de waarde van de onderneming.
Als bij het aangaan van de oorspronkelijke huwelijkse voorwaarden het inkomensbegrip niet is beperkt tot bepaalde inkomsten en ook niet is gebleken dat beide echtgenoten dat inkomensbegrip zouden willen inperken, dan beantwoordt de ondertekende vaststellingsovereenkomst niet aan de maatstaven van de wet. En als ook niet blijkt dat de consequentie van de vaststellingsovereenkomst klip en klaar met de echtgenote is besproken of haar om andere redenen duidelijk had moeten zijn, dan is het duidelijk dat ook voor de vaststellingsovereenkomst met succes een vordering tot vernietiging kan worden gedaan.

Wilt u meer weten over het aangaan of aanpassen van huwelijkse voorwaarden? Bel ons! Wij helpen u bij het beoordelen van de mogelijkheden.

Bron: Notafax 2012/54